त्रिवेणी संगम

- संगमाचे महत्त्व: येथे पवित्र गोदावरी नदीचा दोन लहान प्रवाहांशी किंवा उपनद्यांशी संगम होतो. पारंपरिक मान्यतेनुसार हे प्रवाह अरुणा (वरुणा) आणि वरुणी (तरुणी) या नावांनी ओळखले जातात. (टीप: हा संगम प्रयागराज येथील प्रसिद्ध त्रिवेणी संगमापेक्षा वेगळा आहे. प्रयागराज येथे गंगा, यमुना आणि सरस्वती नद्यांचा संगम होतो.)
- आध्यात्मिक महत्त्व: या स्थळाला अनेकदा "महाराष्ट्राची काशी" असे संबोधले जाते. या ठिकाणाचा रामायणाशी जवळचा संबंध आहे. वनवासाच्या काळात भगवान श्रीराम, सीतादेवी आणि लक्ष्मण यांनी येथे काही काळ वास्तव्य केले होते, अशी भाविकांची श्रद्धा आहे.
- धार्मिक विधी आणि परंपरा: भाविक येथे पवित्र जलात स्नान करून पापक्षालन करतात. तसेच पूर्वजांच्या स्मरणार्थ पिंडदान आणि श्राद्धविधी करतात व देवतांची प्रार्थना करतात.

- परिसरातील प्रमुख धार्मिक स्थळे: त्रिवेणी संगम आणि जवळच असलेल्या रामकुंडाच्या परिसरात कपाळेश्वर मंदिर, काळाराम मंदिर आणि गंगा गोदावरी मंदिर यांसारखी प्रमुख धार्मिक स्थळे आहेत.
- कुंभमेळा: नाशिक-त्र्यंबकेश्वर सिंहस्थ कुंभमेळ्याच्या काळात हा परिसर अत्यंत महत्त्वाचे केंद्र ठरतो. दर १२ वर्षांनी होणाऱ्या या कुंभमेळ्यासाठी लाखो साधू आणि भाविक येथे येतात.

श्री प्राचीन गंगा गोदावरी मंदिर, श्री कपालेश्वर महादेव मंदिराजवळ, रामकुंड, पंचवटी, नाशिक, महाराष्ट्र – ४२२००३