त्र्यंबकेश्वर मंदिर

5:30 AM – 9:00 PM आता उघडे

तीन मुख असलेले अद्वितीय शिवलिंग: इतर ज्योतिर्लिंगांपेक्षा वेगळे असलेले येथील मुख्य शिवलिंग तीन मुखांनी युक्त आहे. ही तीन मुखे हिंदू धर्मातील त्रिदेव म्हणजेच ब्रह्मा, विष्णू आणि शिव (महेश) यांचे प्रतीक मानली जातात.
- गोदावरी नदीचे उगमस्थान: त्र्यंबकेश्वर मंदिर हे ब्रह्मगिरी पर्वताच्या पायथ्याजवळ वसलेले आहे. ब्रह्मगिरी पर्वत हा पवित्र गोदावरी नदीचा उगमस्थान मानला जातो. ही नदी पवित्र कुशावर्त कुंडातून प्रवाहित होते, अशी धार्मिक मान्यता आहे.
- वास्तुकला: तिसरे पेशवे बाळाजी बाजीराव यांनी १८व्या शतकात (इ.स. १७४० ते १७६० दरम्यान) या मंदिराची उभारणी केली. काळ्या पाषाणात बांधलेले हे मंदिर पारंपरिक हेमाडपंथी आणि नागर स्थापत्यशैलीत साकारलेले आहे.
- रत्नजडित मुकुट: येथील शिवलिंगावर सुवर्ण मुखवटा आणि ऐतिहासिक रत्नजडित मुकुट आहे. या मुकुटामध्ये मौल्यवान हिरे आणि पाचू जडवलेले आहेत. दर सोमवारी दुपारी ४:०० ते ५:०० या वेळेत हा मुकुट भाविकांच्या दर्शनासाठी ठेवला जातो.
प्रमुख धार्मिक विधी आणि पूजा
त्र्यंबकेश्वर येथे भाविक विशेष वैदिक विधी आणि पूर्वजांच्या शांतीसाठी धार्मिक विधी करण्यासाठी येतात. त्यामध्ये प्रामुख्याने पुढील विधींचा समावेश होतो:
- कालसर्प दोष निवारण / कालसर्प योग पूजा
- नारायण नागबळी
- त्रिपिंडी श्राद्ध
- रुद्राभिषेक

त्र्यंबक, नाशिक